Patlamadan Korunma Dokümanı (PKD)

Patlamadan Korunma Dokümanı nedir?

Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik gereği; patlayıcı ortam oluşma ihtimali bulunan işyerlerinde işveren, Patlamadan Korunma Dokümanı'nı hazırlamak ve işin başlamasından önce tamamlamakla yükümlüdür.

Doküman; patlama riskinin belirlendiğini ve değerlendirildiğini, yönetmelikte öngörülen yükümlülüklerin yerine getirilmesi için yeterli önlemlerin alındığını, patlayıcı ortam oluşabilecek yerlerin sınıflandırıldığını ve bu yerlerde asgari gerekliliklerin uygulanacağını gösterir.

Çalışanların Patlayıcı Ortamların Tehlikelerinden Korunması Hakkında Yönetmelik

Hangi işyerleri için gerekli?

Faaliyeti sırasında parlayıcı, patlayıcı gaz, buhar, sis veya yanıcı toz bulunabilen her işyeri kapsamdadır. Sık karşılaşılan örnekler:

• Boyahane, tiner ve solvent kullanılan üretim alanları
• Un, şeker, nişasta, ahşap tozu gibi yanıcı toz oluşan tesisler
• Doğal gaz ve LPG tesisatı bulunan kazan daireleri
• Akaryakıt istasyonları ve yakıt depolama alanları
• Kimyasal depolama ve dolum tesisleri
• Atık su arıtma ve biyogaz tesisleri
• Akü şarj odaları (hidrojen birikimi)

Çalışmanın adımları

1. Saha incelemesi ve veri toplama

   Proses akışı, kullanılan maddelerin güvenlik bilgi formları (GBF/SDS), havalandırma düzeni, ekipman ve tesisat bilgileri toplanır.

2. Patlayıcı ortam kaynaklarının belirlenmesi

   Sürekli, birincil ve ikincil boşalma kaynakları tespit edilir; madde özellikleri (parlama noktası, patlama limitleri, minimum tutuşma enerjisi) değerlendirilir.

3. Zon sınıflandırması

   Gaz ve buharlar için Bölge 0 / 1 / 2, tozlar için Bölge 20 / 21 / 22 sınıflandırması yapılır; zon haritaları çıkarılır.

4. Tutuşturucu kaynakların değerlendirilmesi

   Elektrikli ekipman, statik elektrik, sıcak yüzeyler, mekanik kıvılcım ve diğer tutuşturucu kaynaklar incelenir; ekipman kategori uygunluğu kontrol edilir.

5. Risk değerlendirmesi ve önlemler

   Patlamayı önleme, patlamadan korunma ve etkileri sınırlandırma önlemleri önceliklendirilerek belirlenir.

6. Dokümanın hazırlanması

   Zon haritaları, ekipman listeleri, önlem planı ve sorumluluklar bir araya getirilerek Patlamadan Korunma Dokümanı tamamlanır.